Akran Arabuluculuk Nedir?

Akran arabuluculuk, birbirileri ile yaşıt veya yakın yaşta olan gençler arasında (örneğin, sınıf arkadaşı, takım arkadaşı, vb.) yaşanan çatışmaların, tarafsız bir akranlarının aracılığı ve kolaylaştırıcılığında, yüz yüze müzakere edilerek yapıcı ve barışçıl bir çözüme ulaştırılmasını hedefleyen bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
 
 

Akran arabuluculuğunda, çözüm önerisinde bulunma, seçenekler arasından en uygun çözümü seçme ve uygulama sorumluluğu, çatışma yaşayan tarafların kendisine aittir. Akran arabulucu, çatışma tarafları için çözüm üretmez, çatışma tarafları arasında kim haklı/kim haksız yargılamasını yapmaz.

Akran arabulucu, çözüm üretmek ve barıştırmak yerine, çeşitli iletişim teknikleri kullanarak, çatışma yaşayan tarafların anlaşmazlıklarını kendileri çözmeleri için onlara yardımcı olur. Böylelikle sadece akran arabulucu değil, çatışmanın tarafları da bizzat kendilerini ilgilendiren konularda bir yetişkinin yardım ve desteğine başvurmadan kendi akranları arasında diyalog kurma, seçenek üretme ve karar alma yetileri edinebileceklerdir.
 
 

Amerika’da okullarda 1980’lerden itibaren oldukça yaygın bir şekilde uygulanan akran arabuluculuk programları, okullardaki şiddet olaylarını ve disiplin sorunlarını ciddi bir şekilde azaltmış ve sonuçları oldukça tatminkar olmuştur. Bunun sonucu olarak akran arabuluculuk programını uygulayan okul sayısı hızla artmış ve günümüzde Amerika’daki eğitim programlarının sayısı on binleri aşmıştır.
 

Peace Pals Sertifikalı Eğitim Programının Hedefleri
ve Sağladığı Faydalar

“Çatışma Çözümünde İletişim Becerileri ve Akran Arabuluculuk Eğitimi” vasıtası ile Peace Pals Akran Arabuluculuk Programı’nın başlıca hedefi, gençlerimize ve çocuklarımıza gündelik hayatlarında yaşadıkları kişiler arası çatışmaları, bir yetişkin yardımına ve desteğine ihtiyaç duymadan, yapıcı ve barışçıl yollarla, müzakere ederek çözüme ulaştırma becerileri kazandırmaktır. Bu yetileri kazanan çocuklarımızın özsaygı, öz düzenleme ve özgüvenlerinin artmasıyla liderlik becerilerinin de geliştirilmesi amaçlanmaktadır.


○ Çocuklarımız, akran arabuluculuk eğitimi ile kazandıkları becerileri, her türlü sosyal ortam ve aile ortamına taşıyabilecek ve bundan yararlanabilecektir.
○ Böylelikle, gündelik yaşamlarında uygulayarak pekiştirecekleri bu beceriler, ileride yetişkin hayatlarında karşılaşabilecekleri çok daha ciddi kişiler veya gruplar arası çatışmalara karşı onları hazırlayacak; iş yaşamlarında ihtiyaç duyabilecekleri yönetici vasıflarının temellerini atmalarına olanak sağlayacaktır.
○ Farklılara rağmen bir arada var olmayı öğrenme adına attıkları bu adımın, hem onların daha iyi birer yurttaş ve sorumlu birey olmalarına katkı sağlamasını, hem de daha barışçıl ve hoşgörülü bir dünya ümidini yeşertmesini umuyoruz.
Bu kapsamda sertifikalı eğitim programımızın hedefleri aşağıdaki gibi özetlenebilir:

○ Çatışma kavramı ve çatışma nedenleri hakkında farkındalık yaratmak.
○ Çatışmanın her zaman olumsuz değil, olumlu ve fırsat yaratan yönlerinin olduğunu keşfettirmek.
○ Çatışmaya verilen tepki türleri ve verilen tepkilerin çatışmalara ve sonuçlarına etkisini göstermek.
○ Kişiyi sorundan ayırma yetisi kazandırmak.
○ Öfkeyi tanıma, uygun şekilde ifade etme ve öfke kontrolü becerileri oluşturmak.
○ Yapıcı ve barışçıl çözümler üretilmesi için müzakere yetenekleri kazandırmak.
○ Müzakere sırasında ihtiyaç duyulan etkin dinleme ve iletişim kabiliyetlerini geliştirmek.
○ Yaşadığımız toplumun dayattığı “kazan-kaybet” odaklı çözüm anlayışının yerine, çatışmanın tüm taraflarını tatmin edebilecek, kaynakların etkin kullanımını teşvik eden “kazan-kazan” çözüm anlayışını oluşturulmak.
○ Akranlarının çatışmalarını çözmede onlara yardımcı olabilmeleri için akran arabuluculuk becerileri kazandırmak.
 
Katılımcı çocuklarımızın kişisel gelişimine sağlanabilecek katkılardan bazıları şu şekildedir:

○ İletişim becerilerinin gelişmesi,
○ Etkin dinleme becerilerinin kazanılması,
○ Öfke kontrolü,
○ Empati kurma,
○ Öz saygı ve özgüvenin artması,
○ Öz denetim ve öz disiplin kazanılması,
○ Öz denetim ve öz disiplin kazanılması,
○ Yapıcı ve “kazan-kazan” davranış modelinin benimsenmesi,
○ Barışçıl ve topluma faydalı birey özelliklerinin gelişmesi,
○ Liderlik becerilerinin gelişmesi.
Akran arabuluculuk programının okul ortamında uygulanması halinde, okula sağlayabileceği faydalar da azımsanamaz:

○ Okulda daha barışçıl bir ortam sağlanması,
○ Disiplin olaylarının azalması,
○ Okul personelinin disiplin sorunları ile ilgilenmek yerine eğitime odaklanabilmesi,
○ Zorbalığın (bullying) oluşmayacağı şiddetsiz bir okul atmosferi yaratılması,
○ Vizyon sahibi ve yenilikçi yönetim tarzı ile diğer okullara örnek teşkil edilmesi.